payment-921087_1280

Skok na kasę, czyli od kogo dochodzić zapłaty przewoźnego.

Kiedy przewoźnik zawrze umowę przewozu, doręczy przesyłkę odbiorcy, a następnie prześle drugiej stronie fakturę wraz z dokumentami towarzyszącymi przewozowi, jest oczywiście zainteresowany otrzymaniem wynagrodzenia za wykonaną usługę.

W znacznej części przypadków wynagrodzenie takie zostanie zapłacone przez zlecającego przewóz, czasem w terminie, a czasem po terminie. Co jednak w sytuacji, gdy próby uzyskania zapłaty trafiają na opór ze strony nadawcy przesyłki (umownego płatnika)? Niniejszy artykuł odpowiada na pytanie, od kogo przewoźnik może dochodzić zapłaty wynagrodzenia za przewóz.

.

Zapraszam do lektury!

.

Tradycyjnie na początek spis treści:

1. Informacje ogólne.

2. Wyjątek nr 1 – przewozy krajowe.

3. Wyjątek 2 – przewozy międzynarodowe.

4. Wyjątek nr 3 – przewóz realizowany w ramach zamówienia publicznego na roboty budowlane.

5. Podsumowanie.

.

1.

Informacje ogólne.

Co do zasady umowy mają taki charakter, że wywołują skutki prawne przede wszystkim między stronami je zawierającymi. Usługodawca, który zawiera umowę, zobowiązują się wobec zamawiającego do wykonania określonej usługi, zaś zamawiający – m.in. do zapłaty wynagrodzenia za jej wykonanie. Zamawiający nie może żądać wykonania przewozu od innej osoby niż usługodawca, zaś usługodawca nie może żądać zapłaty od innych osób niż zamawiający. Powyżej opisana zasada funkcjonuje również w przypadku umów przewozu. Z małymi wyjątkami.

.

2.

Wyjątek nr 1 – przewozy krajowe.

W przypadku drogowych przewozów krajowych, do określenia obowiązków stron umowy przewozu stosuje się m.in. przepisy ustawy – Prawo przewozowe. Zgodnie z art. 51 ust. 1 ustawy, przez przyjęcie przesyłki i listu przewozowego odbiorca zobowiązuje się do zapłaty należności ciążących na przesyłce. Oznacza to, że jeżeli wskazany w liście przewozowym odbiorca:

  • otrzyma nadaną przesyłkę oraz
  • złoży swój podpis na liście przewozowym towarzyszącym przesyłce

to przewoźnik będzie miał możliwość dochodzenia zapłaty wynagrodzenia za przewóz od dwóch osób:

  • zleceniodawcy (z reguły nadawcy przesyłki),
  • odbiorcy wskazanego przez zleceniodawcę.

Jak wygląda to w praktyce? Przewoźnik, który chciałby skorzystać z możliwości dochodzenia zapłaty wynagrodzenia również od odbiorcy, musiałby skierować do niego wezwanie do zapłaty, odczekać czas niezbędny na rozpatrzenie reklamacji, jednakże nie dłużej niż 3 miesiące, a następnie mógłby:

  • skierować pozew o zapłatę przeciwko zleceniodawcy albo
  • skierować pozew o zapłatę przeciwko odbiorcy albo
  • skierować pozew o zapłatę jednocześnie przeciwko zleceniodawcy i odbiorcy.

Odpowiedzialność odbiorcy przesyłki jest klasycznym przykładem tzw. odpowiedzialności in solidum. Przepisy dają przewoźnikowi możliwość dochodzenia zapłaty wynagrodzenia od obu podmiotów, zaś ewentualne roszczenia wzajemne zleceniodawcy (nadawcy) i odbiorcy przesyłki powinny być oceniane z punktu widzenia łączącego ich stosunku prawnego.

Warto pamiętać, że odpowiedzialność odbiorcy nie dotyczy tylko przewoźnego, ale również wszystkich innych należności ciążących na przesyłce.

.

3.

Wyjątek 2 – przewozy międzynarodowe.

W odróżnieniu od krajowego prawa przewozowego, Konwencja CMR zapewnia bardziej rozsądne rozwiązanie. Wymaga ono bowiem od przewoźnika, który chce dochodzić od odbiorcy wynagrodzenia za przewóz, przedsięwzięcia pewnych czynności zapobiegawczych, zanim przesyłka zostanie odbiorcy wydana.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 Konwencji CMR, po przybyciu towaru do miejsca przewidzianego dla jego wydania, odbiorca ma prawo żądać od przewoźnika wydania za pokwitowaniem drugiego egzemplarza listu przewozowego oraz towaru. Drugi egzemplarz to ten, który towarzyszy przesyłce (pierwszy zostaje u nadawcy, ew. w miejscu załadunku, drugi dla odbiorcy i trzeci dla przewoźnika, a czasem także czwarty podróżują wraz z przesyłką) i na którym odbiorca potwierdza otrzymanie przesyłki. Natomiast w myśl art. 13 ust. 2 Konwencji, odbiorca, który zażąda wydania za pokwitowaniem drugiego egzemplarza listu przewozowego oraz towaru, obowiązany jest zapłacić kwotę należności wynikającą z listu przewozowego.

Powyższe przepisy można wyjaśnić następująco:

  • przewoźnik wpisuje do listu przewozowego kwotę należności, przy czym może ona obejmować zarówno przewoźne jak i inne wydatki, np. związane z odprawą celną przesyłki wywożonej poza obszar celny Unii Europejskiej,
  • po przybyciu przesyłki odbiorca żąda od przewoźnika wydania towaru i listu przewozowego, zawierającego wpisaną kwotę należności,
  • odbiorca potwierdza (kwituje) odbiór przesyłki i listu przewozowego.

Łączne spełnienie powyższych przesłanek pozwala przewoźnikowi na dochodzenie zapłaty kwoty należności wpisanej do listu przewozowego (tylko takiej) od odbiorcy. W postępowaniu sądowym trzeba będzie oczywiście wykazać, że wpisana kwota jest rzeczywiście należna.

.

4.

Wyjątek nr 3 – przewóz realizowany w ramach zamówienia publicznego na roboty budowlane.

Zgodnie z art. 143c ust. 1 zamawiający dokonuje bezpośredniej zapłaty wymagalnego wynagrodzenia przysługującego podwykonawcy lub dalszemu podwykonawcy, który zawarł zaakceptowaną przez zamawiającego umowę o podwykonawstwo, której przedmiotem są roboty budowlane, lub który zawarł przedłożoną zamawiającemu umowę o podwykonawstwo, której przedmiotem są dostawy lub usługi, w przypadku uchylenia się od obowiązku zapłaty odpowiednio przez wykonawcę, podwykonawcę lub dalszego podwykonawcę zamówienia na roboty budowlane. Natomiast w myśl ust. 2 wynagrodzenie dotyczy wyłącznie należności powstałych po zaakceptowaniu przez zamawiającego umowy o podwykonawstwo, której przedmiotem są roboty budowlane, lub po przedłożeniu zamawiającemu poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii umowy o podwykonawstwo, której przedmiotem są dostawy lub usługi.

Ujmując powyższe przepisy w prostszy sposób, przewoźnik może dochodzić zapłaty wynagrodzenia, jeżeli:

  • przewóz wykonywany jest jako usługa realizowana w ramach procesu wykonywania zamówienia publicznego, przy czym przewoźnik musi posiadać umowę zawartą z wykonawcą zamówienia lub podwykonawcą (ew. dalszymi podwykonawcami),
  • umowa o przewóz musi być zawarta w formie pisemnej, a następnie poświadczona za zgodność z oryginałem kopia umowy musi zostać przedłożona zamawiającemu,
  • przedłożenie kopii umowy musi nastąpić przed przystąpieniem przez przewoźnika do wykonywania przewozu.

W przypadku spełnienia powyższych przesłanek, przewoźnik może żądać od zamawiającego zapłaty wynagrodzenia za przewóz, bez uprawnienia do zapłaty odsetek od należnej kwoty. Warto wskazać, że zgodnie z art. 143 b ust. 2 ustawy – Prawo zamówień publicznych, termin zapłaty wynagrodzenia należnego przewoźnikowi, wskazany w umowie z wykonawcą lub podwykonawcą, nie powinien przekraczać 30 dni, liczonych od terminu doręczenia faktury przez przewoźnika.

.

PODSUMOWANIE:

Wynagrodzenie za przewóz powinien zapłacić zleceniodawca, który z reguły jest jednocześnie nadawcą przesyłki. W niektórych sytuacjach można jednak dochodzić tego wynagrodzenia także od innych osób, w tym odbiorcy czy udzielającego zamówienia publicznego. Korzystanie z powyższych rozwiązań jest sposobem na zmniejszenie ryzyka gospodarczego związanego z nieotrzymaniem zapłaty za przewóz.

.

Dziękuję za zapoznanie się z artykułem.

Sylwester Kasprzewski

Dodaj bloga do ulubionych:
RSS
Facebook
Facebook
Google+
http://cmr24.pl/skok-na-kase-czyli-od-kogo-dochodzic-zaplaty-przewoznego/">
LinkedIn

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *