train-tracks-923150_1280

Śmierć lub szkoda osobowa podróżującego koleją.

Każdy z nas przynajmniej raz w życiu korzystał przewozu koleją. Zorganizowanie publicznych przewozów kolejowych wymaga ogromnego nakładu finansowego, dużej wiedzy, umiejętności organizacyjnych. Z punktu widzenia podróżnego istotna jest przede wszystkim punktualność pociągów i bezpieczeństwo w trakcie podróży zapewniające dotarcie do celu.

Dzisiejszy artykuł poświęcony będzie tematyce niektórych uprawnień podróżnych korzystających z usług przewozu kolejowego, związanych ze śmiercią lub uszczerbkiem na zdrowiu poniesionym przez podróżnego w czasie korzystania z usług przedsiębiorstwa kolejowego.

Spis treści:

  1. Przepisy, przepisy, przepisy.
  2. Odpowiedzialność za śmierć podróżnego.
  3. Odpowiedzialność za zranienie podróżnego.
  4. Sposób wypłaty odszkodowania za śmierć lub zranienie podróżnego.
  5. Zaliczka na poczet odszkodowania.

————————————————————————————————————————-

1. 

Przepisy, przepisy, przepisy.

W przypadku każdego przewozu, wykonywanego pojazdem kołowym po drogach, pociągiem po torach czy statkiem po wodzie, nie da się ustalić uprawnień podróżnych bez sięgnięcia do przepisów regulujących dany typ przewozu. W przypadku przewozu kolejowego na terenie Polski zastosowanie znajdują unormowania zawarte w:

– rozporządzeniu (WE) nr 1371/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2007 r. dotyczące praw i obowiązków pasażerów w ruchu kolejowym,

– ustawie z dnia 15 listopada 1984 r. – Prawo przewozowe.

Wejście w życie przepisów rozporządzenia z 2007 r. rozszerzyło oraz dopracowało niektóre uprawnienia podróżnych, tworząc swoisty minimalny zakres uprawnień gwarantowanych klientom przedsiębiorstw kolejowych. Zakres minimalnych gwarancji dotyczy m.in. następujących kwestii:

  • odpowiedzialność za śmierć podróżnego,
  • odpowiedzialność za zranienie pasażera,
  • odpowiedzialność za opóźnienie środka transportu,
  • wsparcie dla osób niepełnosprawnych korzystających z usług przewozów kolejowych,
  • obowiązki informacyjne przedsiębiorstwa kolejowego wobec podróżnych.

2. 

Odpowiedzialność za śmierć podróżnego.

W przypadku śmierci podróżnego przedsiębiorstwo kolejowe wypłaca odszkodowanie, które obejmuje:

  1. w przypadku śmierci natychmiastowej – wszelkie niezbędne koszty, spowodowane śmiercią podróżnego, a w szczególności koszty przewozu zwłok i wydatki związane z pogrzebem,
  2. w przypadku, gdy śmierć nie nastąpiła natychmiast:
    • wszelkie niezbędne koszty, a w szczególności koszty leczenia i transportu;
    • zadośćuczynienie stratom finansowym powstałym na skutek całkowitej lub częściowej utraty zdolności do pracy lub na skutek zwiększonych potrzeb spowodowanych wypadkiem.

Dodatkowo przepisy rozporządzenia przewidują:

  • bezpośrednio wypłatę świadczeń pieniężnych dla osób, wobec których podróżny miał lub mógłby mieć ustawowy obowiązek alimentacyjny,
  • pośrednio (przez odwołanie się do regulacji prawa krajowego, w naszym przypadku polskiego), również dla osób pozostających na utrzymaniu podróżnego, tj. wobec których nie był on zobowiązany ustawowo do świadczeń alimentacyjnych).

3. 

Odpowiedzialność za zranienie podróżnego.

Poszkodowany, który doznał uszkodzeń ciała lub wszelkiego innego naruszenia fizycznego lub umysłowego stanu zdrowia uprawniony jest do odszkodowania obejmującego, podobnie jak w przypadku śmierci:

  • wszelkie niezbędne koszty, a w szczególności koszty leczenia i transportu;
  • zadośćuczynienie stratom finansowym powstałym na skutek całkowitej lub częściowej utraty zdolności do pracy lub na skutek zwiększonych potrzeb spowodowanych wypadkiem.

4. 

Sposób wypłaty odszkodowania za śmierć lub zranienie podróżnego.

Co do zasady odszkodowanie powinno być uiszczone w formie pieniężnej. Przedsiębiorstwo kolejowe ustala i wypłaca odszkodowanie, tj. określoną sumę pieniężną, na podstawie przepisów prawa krajowego, w tym przypadku posiłkując się przepisami polskiego kodeksu cywilnego.

 Jeżeli podróżny albo osoby uprawnione do świadczeń alimentacyjnych lub pozostające na utrzymaniu zmarłego podróżnego pomimo braku obowiązku alimentacyjnego złożą wniosek o zapłatę na ich rzecz renty, w takiej formie powinno być uiszczane świadczenie odszkodowawcze.

W rozporządzeni ustalono maksymalną granicę odszkodowania lub renty w wymiarze rocznym, w wysokości 175.000 jednostek obrachunkowych. Jednostka obrachunkowa, o której mowa w rozporządzeniu, to SDR (Special Drawning Rights – specjalne prawa ciągnienia), jednostka obrachunkowa Międzynarodowego Funduszu Walutowego (więcej: https://pl.wikipedia.org/wiki/Specjalne_prawa_ci%C4%85gnienia), która na chwilę przygotowywania niniejszego artykułu wynosiła ok. 5,30 złotych. Należy zatem przyjąć, że górny limit odszkodowania lub rocznej renty wynosi na obecną chwilę około 927.500 złotych.

5. 

Zaliczka na poczet odszkodowania.

Przedsiębiorstwo kolejowe zobowiązane jest do wypłaty zaliczki w wysokości niezbędnej do zaspokojenia bieżących potrzeb finansowych, proporcjonalnie do odniesionej szkody. Minimalną wysokość zaliczki określono wyłącznie w przypadku śmierci podróżnego i wynosi ona 21.000 euro. Zaliczka powinna być wypłacona niezwłocznie, najpóźniej w terminie 15 dni od ustalenia tożsamości osoby fizycznej uprawnionej do odszkodowania.

Co ciekawe, w rozporządzeniu wprost wskazano, że wypłata zaliczki nie stanowi uznania odpowiedzialności przedsiębiorstwa kolejowego. Powstaje w takiej sytuacji pytanie, czy podróżny może zostać zobowiązany do jej zwrotu. I tak, i nie. Co do zasady, zwrotu wypłaconej zaliczki nie ma, chyba że… szkoda powstała na skutek zaniedbania ze strony pasażera lub z jego winy albo gdy osoba, która otrzymała zaliczkę, nie była uprawniona do odszkodowania. Przyjęte rozwiązanie wydaje się być uczciwe dla pasażera lub osoby uprawnionej, chroniąc ich przed ewentualnymi praktykami przedsiębiorstw kolejowych lub ich ubezpieczycieli, zmierzających do uniknięcia zapłaty odszkodowania lub jego wypłaty w możliwie najniższej wysokości.

Podsumowanie:

Przepisy rozporządzenia 1371/2007 stanowią istotny krok w kierunku wzmocnienia uprawnień pasażerów w ruchu kolejowym, zmierzając do stworzenia zasad przyznawanianie ofiarom wypadków i osobom będącym na ich utrzymaniu pomocy finansowej na zaspokojenie ich krótkoterminowych potrzeb w okresie następującym bezpośrednio po wypadku. Choć wskazane przepisy funkcjonują w Polsce od kilku już lat, większość pasażerów korzystających nawet na co dzień z usług przedsiębiorstw kolejowych nie posiada wiedzy o przysługujących im uprawnieniach, wyżej opisanych.

————————————————————————————————————————-

Artykuł opracowano na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1371/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2007 r. dotyczące praw i obowiązków pasażerów w ruchu kolejowym oraz Załącznika I do rozporządzenia, tj. wyciągi z umowy międzynarodowego przewozu osób kolejami CIV (Załącznik A do Konwencji o międzynarodowym przewozie kolejami (COTIF) z dnia 9 maja 1980 r. zmienionej protokołem wprowadzającym zmiany do Konwencji o międzynarodowym przewozie kolejami z dnia 3 czerwca 1999 r.).

Sylwester Kasprzewski

Dodaj bloga do ulubionych:
RSS
Facebook
Facebook
Google+
http://cmr24.pl/smierc-lub-szkoda-osobowa-podrozujacego-koleja/">
LinkedIn

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *