auto-185715_1280

Zastrzeżenie do przewoźnika – art. 30 ust. 3 Konwencji CMR Szczecin.

Nowy rok, nowy blog, pierwszy wpis.

Pierwszy wpis dotyczy praktycznego zastosowania instytucji zastrzeżenia do przewoźnika, w związku z opóźnieniem dostawy przesyłki, przewidzianej w art. 30 ust. 3 Konwencji CMR Szczecin, tj. w odniesieniu do przewozów drogowych wykonywanych na trasach międzynarodowych.

Opóźnienie dostawy może stanowić podstawę do odszkodowania tylko wówczas, gdy zastrzeżenie zostało skierowane na piśmie w terminie 21 dni od dnia postawienia towaru do dyspozycji odbiorcy.

W swojej praktyce spotkałem się z odmiennymi analizami powyższego przepisu. Niekwestionowany jest pogląd, że brak zastrzeżenia skierowanego do przewoźnika w terminie wymienionym w art. 30 ust. 3 Konwencji CMR powoduje wygaśnięcie roszczenia o odszkodowanie za szkodę spowodowaną opóźnieniem w przewozie (Wesołowski K., artykuł GSP 1999/2/449-468, Dochodzenie roszczeń według CMR. Teza 2). Wygaśnięcie roszczenia skutkuje jego wyłączeniem z obrotu gospodarczego, w wyniku czego nie można go dochodzić na drodze sądowej, przenosić w formie przelewu wierzytelności na osobę trzecią czy zgłaszać do potrącenia z roszczeniem pieniężnym drugiej strony.

Rozbieżności w interpretacji powyższego przepisu pojawiają się dopiero na etapie ustalenia, jaką formę powinno przyjąć to zastrzeżenie. Wyróżnia się co najmniej dwa poglądy, z których:

1) pierwszy – bardziej rygorystyczny – nadaje skuteczność wyłącznie wąsko rozumianej formie pisemnej (kładzie się nacisk na konieczność stworzenia pisemnego dokumentu),

2) drugi – bardziej liberalny – dopuszcza możliwość złożenia takiego oświadczenia w innej formie (np. w treści wiadomości elektronicznej).

Zgodnie z pierwszym poglądem, złożenie zastrzeżenia musi nastąpić w formie pisemnej, tzn. konieczne jest sporządzenie dokumentu, zawierającego podpis autora, w treści którego zawarte będzie stosowne oświadczenie. Zastrzeżenie jest skuteczne niezależnie od tego, czy pismo dotarło do przewoźnika w oryginale, czy w kopii. W myśl art. 78 § 1 k.c. do zachowania pisemnej formy czynności prawnej wystarcza złożenie własnoręcznego podpisu na dokumencie obejmującym treść oświadczenia woli (sygnatura akt VIII Ga 3/13, wyrok z dnia 22 lutego 2013 roku, Sąd Okręgowy w Szczecinie VIII Wydział Gospodarczy – dostępny na stronie http://orzeczenia.ms.gov.pl/). Sąd Okręgowy w Rzeszowie, w wyroku z dnia 13 lutego 2014 r. (sygn. akt VI Ga 1/14 – dostępny na stronie http://orzeczenia.ms.gov.pl/) wskazuje, że dla prawidłowej oceny skutków wysłanego zastrzeżenia konieczne jest zbadanie, czy nośnik zawierający takie zastrzeżenie został przez składającego je podpisany. W tej koncepcji brak przesłania przewoźnikowi oryginału dokumentu zawierającego zastrzeżenie jest bez znaczenia. Konieczne za to jest sporządzenie takiego dokumentu, podpisanie go przez uprawnioną do tego osobę, a następnie wysłanie go do kontrahenta np. faxem lub mailem (nie ma nawet potrzeby wysyłania dokumentu pocztową przesyłką poleconą).

Zwolennicy drugiej koncepcji podkreślają, że umowa (Konwencja CMR) zawarta została w czasach (1956 r.), gdy Internet jeszcze nie istniał. Dopiero 29 października 1969 roku w Uniwersytecie Kalifornijskim w Los Angeles (UCLA), a wkrótce potem w trzech następnych uniwersytetach zainstalowano w ramach eksperymentu finansowanego przez ARPA (Advanced Research Project Agency), zajmującą się koordynowaniem badań naukowych na potrzeby wojska, pierwsze węzły sieci ARPANET – bezpośredniego przodka dzisiejszego Internetu (źródło: https://pl.wikipedia.org/wiki/Historia_Internetu). Strony umowy nie były w stanie zatem przewidzieć rozwoju form porozumiewania się na odległość. Według zwolenników omawianego poglądu interpretacja przepisu art. 30 ust. 3 Konwencji CMR powinna uwzględniać zmiany wynikające z postępu technologicznego, w tym być dostosowana do ewolucji sposobów kontaktowania się stron umowy przewozu. Dla przykładu, w uzasadnieniu wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku XII Wydział Gospodarczy Odwoławczy z dnia 25 czerwca 2015 r. (sygn. akt XII Ga 308/15) wskazano, że co prawda wysłanie wiadomości e-mail nie stanowi formy pisemnej, jednakże w obecnej dobie rozwoju techniki i powszechnego komunikowania się stron w branży przewozowej przez Internet, a nawet za pomocą komunikatora Trans, takie pismo (elektroniczny dokument tekstowy) wysłane pocztą elektroniczną na adres mailowy wypełnia przesłanki określone w art. 30 ust. 3 Konwencji CMR. Zatem zgodnie z tym poglądem, do skutecznej notyfikacji wystarczające jest wysłanie wiadomości e-mail lub wiadomości przy użycia komunikatora Trans czy TimoCom zawierającej takie zastrzeżenie. Konwencja CMR Szczecin.

Rada od autora:

W terminie 21 dni od dnia pozostawienia przesyłki do dyspozycji odbiorcy, należy przesłać przewoźnikowi zastrzeżenie o opóźnieniu w przewozie. Aby takie zastrzeżenie było skuteczne, należy sporządzić je w formie pisemnej (przykładowo przygotować na załączonym wzorze „Zastrzeżenie 21 dni” znajdującym się również w zakładce „Wzory dokumentów”), wydrukować i podpisać przez osobę do tego upoważnioną, a następnie wysłać przewoźnikowi:

  1. skan pisma drogą mailową lub
  2. skan pisma faxem lub
  3. oryginał zwykłym listem poleconym,

zachowując oczywiście potwierdzenie wysłania. Proszę pamiętać, że do zachowania terminu wystarczające jest wysłanie zastrzeżenia (a nie doręczenie go odbiorcy). Taki tryb postępowania z całą pewnością uchroni podmiot uprawniony przed skutkiem opisanym w art. 30 ust. 3 Konwencja CMR Szczecin, czyli utratą roszczeń przeciwko przewoźnikowi, związanych z opóźnieniem dostawy przesyłki.

Dodaj bloga do ulubionych:
RSS
Facebook
Facebook
Google+
http://cmr24.pl/zastrzezenie-do-przewoznika-art-30-ust-3-konwencji-cmr/">
LinkedIn

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *